Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Döviz Kurları
Altın
Hisse Senetleri
Endeksler
Kripto Paralar
Döviz Hesaplama
Döviz Çevirici
Kredi Arama
BES’te Devlet Katkısında Kritik Azalma: %30’dan %20’ye Düşüş
Türkiye’nin emeklilik sistemi, son dönemde yaşanan gelişmelerle birlikte vatandaşlar için endişe verici bir tablo çiziyor. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcıları için sağlanan devlet katkı payı oranı, yüzde 30’dan yüzde 20’ye indirildi. Bu önemli değişiklik, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
Söz konusu karar, daha önce 2022 yılında enflasyondaki hızlı yükselişle birlikte yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılan devlet katkısının yeniden düşürülmesi anlamına geliyor. Halihazırda bütçedeki payı yüzde 0.69 seviyesinde olan BES, toplamda 2.1 trilyon liralık bir büyüklüğe ve yaklaşık 18 milyon tasarruf sahibine sahip. Katkı payındaki bu azalma, sistemdeki milyonlarca vatandaşı isyan ettirdi.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Yolda mı?
BES’teki bu radikal değişikliği yorumlayan uzmanlar, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin adım adım Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne (TES) dönüştürülmesinin hedeflendiği görüşünde. SGK Uzmanı Emin Yılmaz, 2017’de başlayan BES’in, kamu politikalarına olan güven eksikliği ve sistemin tam olarak anlaşılamaması nedeniyle yaygınlaşmakta zorlandığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
- “BES’in TES’e dönüşümü için kapsamlı bir mevzuat değişikliği üzerinde çalışılıyor.”
- “TES’in Nisan ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor; ancak işverenlerin prim kesintilerine karşı çıkması nedeniyle uygulamanın önümüzdeki yıla sarkma ihtimali bulunuyor.”
Uzmanlar, maaşlardan zorunlu kesintiye yol açacak olan TES’in, zaten düşük ücretlerle geçim mücadelesi veren emekçiler üzerinde ek bir yük oluşturacağını ifade ediyor.
Kıdem Tazminatı Tartışmaları Yeniden Alevlendi
DİSK Emekli-Sen Başkanı Cengiz Yavuz, TES’in ve genel olarak emeklilik sistemindeki dönüşümlerin kıdem tazminatına yönelik uzun süreli hedeflere hizmet ettiğini savundu. Yavuz, iktidarın yıllardır kıdem tazminatının oranını düşürmek ya da tamamen kaldırmak için çalıştığını belirterek şunları söyledi:
- “Atılan son adımlar, kıdem tazminatının geleceğine dair endişeleri artırıyor.”
- “Kıdem tazminatı bizim kırmızı çizgimizdir. Sendikalar, olası bir kaldırma girişimini beklemeden şimdiden güçlü bir refleks geliştirmeli ve tepki göstermelidir.”
BES’teki devlet katkısının azaltılması kararı, vatandaşların “bir gecede her şey değişiyor, güvenimizi kaybediyoruz” şeklindeki tepkilerine yol açarken, kıdem tazminatı konusundaki soru işaretlerini de derinleştirdi.
Devlet Katkısının Perde Arkası: Hazine’ye Geri Dönen Milyarlar
BES’in işleyişine dair dikkat çekici bir diğer nokta ise, devletin katkılar için ayırdığı paranın önemli bir kısmının Hazine’ye geri dönmesi. Verilere göre, bu paranın yaklaşık yüzde 58’i tekrar Hazine’nin kasasına giriyor. Bunun temel nedeni, BES yatırımcılarının çok azının, aylık katkı payını asgari ücret veya üzerinde yatırarak yıllık maksimum devlet katkısını almaya hak kazanmasıdır. Özellikle dar gelirli vatandaşlar, ya ancak geçimlerini sağlayabildikleri için ya da küçük miktarlarda BES yatırımı yaptıkları için devlet katkısının tamamından faydalanamıyor.
Türkiye’de finansal okuryazarlık oranının düşük olması da BES gibi sistemlerin potansiyelinin yeterince değerlendirilememesine neden olan faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
Haber Al
